De AHA-Erlebnis
Ik was aangenaam verrast vanwege Guy Tegenbos in De Standaard van 6 maart jongstleden te mogen lezen:
Vlamingen denken calvinistischer: zij vragen zuiverheid. Het noorden vraagt veel vaker het ontslag van een politicus dan het zuiden. Franstalig Belgixeb is 'katholieker'. De regels txe9 streng toepassen, ach dat hoeft niet; alleen wie zonder zonden is, mag de eerste steen werpen, en wie is nu zonder zonden? Via de stille biecht kunnen zonden trouwens vergeven worden.
Vlaanderen heeft ook sympathie voor de Angelsaksische rechtspraak: het volstaat dat algemene rechtsbeginselen geschonden zijn om te kunnen veroordelen. De Latijnse rechtspraaktraditie, die in het zuiden onbetwist is, zegt: wat niet formeel verboden is, is toegestaan.
De Vlaamse regering plaatste die laatste opmerking in een van haar studies verkeerdelijk in een Vlaams-Nederlandse kontekst terwijl het in werkelijkheid om een Romaans-Germaans kultuurverschil gaat.
Niet dat Guy plotseling van zijn paard gebliksemd is om apostel van het kultuurnationalisme te worden, verre daarvan. Hij krijgt trouwens ondertussen met zijn uitspraak van links en rechts fors de wind van voren, iets te vroeg denk ik. Hij mag dan het volle licht (nog) niet gezien hebben, hij heeft in elk geval nattigheid gevoeld en is goed op weg: hij plaatst het kultuurverschil terecht niet op de rijksgrens maar op de taalgrens. Niet dat Vlamingen Calvinisten zouden zijn, daar heeft de Inquisitie wel een stokje voor gestoken. Maar de vraag rijst niettemin waarom Jehan Cauvin zoals hij bij zijn geboorte heette met zijn leer meer dan in de Oise voet aan de grond kreeg in Vlaanderen van waaruit zijn leer als een tsunami naar het Noorden oprukte. De voedingsbodem moet er geweest zijn al zijn de planten door onkruidverdelger Filips in wat hij kon bemeesteren deskundig uitgeroeid. Blijft dat er in De Standaard eindelijk iemand mag schrijven dat het niet om taal gaat maar om kultuur, waarvan taal slechts het meest zichtbare herkenningsteken is zoals ik al eerder betoogde. Nu nog inzien dat kultuur het doeltreffendste scheidend principe is om samenlevingen voorspoedig te houden en we zijn er. Een unieke kans voor De Standaard om zijn verloren eer terug te winnen.
